وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تأکید بر اینکه «مدیریت صحنه با ابزار فنی ممکن نیست»، گفت تجربههای سالهای قبل نشان داده قطع اینترنت نهتنها بحرانها را کنترل نمیکند، بلکه مردم، کسبوکارها و حتی درآمد دولت را با آسیبهای جدی مواجه میکند؛ وضعیتی که به گفته او، کشور را به سمت اینترنت ماهوارهای و از دست رفتن ابزارهای حاکمیتی سوق میدهد.
، سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در جلسهای با رسانههای تخصصی حوزه ICT که روز دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ برگزار شد، با تشریح روند تصمیمگیریها درباره محدودیتهای اینترنتی اخیر، تأکید کرد که تجربه قطع اینترنت در سالهای گذشته نشان داده این ابزار کارآمد نیست.
وزیر ارتباطات اعلام کرد تجربه قطع اینترنت هزینههای اجتماعی، اقتصادی و حاکمیتی ایجاد کرده است که هر بار نیز سنگینتر شده است. وزیر ارتباطات در این جلسه گفت که قطع طولانی مدت اینترنت نه تنها ابزار مؤثر مدیریت بحران نیست؛ بلکه کشور را به سمت از دست دادن کامل مرجعیت ارتباطی سوق میدهد.
از «پیشگیری» تا شوک ۱۸ دی
هاشمی در تشریح روند وقایع منتهی به قطع اینترنت در دیماه گفت که از ابتدای دی، با رویکردی پیشگیرانه تلاش کرده مانع تکرار تجربههای پرهزینه گذشته شود اما در نهایت پس از قطع اینترنت در ۱۸ دی، توضیح داد که در جلسات چنین گفته است: «در دولت تجربههای قبلی را مرور کردیم و گفتم در سال ۹۶ فقط یک پلتفرم محدود شد، در ۱۴۰۱ اینترنت قطع شد تا صحنه مدیریت شود، اما در ۱۴۰۴ کل ارتباطات قطع شد. نتیجه روشن است؛ با قطع ارتباطات نمیتوان جامعه را مدیریت کرد.»
دفعه بعد باید برق را قطع کرد؟!
وزیر ارتباطات با هشدار نسبت به پیامدهای تکرار این سیاستها گفت:
قطع اینترنت، جامعه را به سمت اینترنت ماهوارهای میبرد. آنجا دیگر گیتوی نداریم. اگر استارلینک فراگیر شود، دیگر ابزار اعمال حاکمیت وجود نخواهد داشت. در آن شرایط حتی قطع اینترنت هم جواب نمیدهد و آقایان مجبور میشوند برق را قطع کنند.
دیگر زورمان به فیلترشکن فروشها نمیرسد
هاشمی تصریح کرد که اینترنت از نگاه وزارت ارتباطات «یک حق» است، اما بهدلیل شرایط سیاسی به موضوعی امنیتی تبدیل شده و حتی قطع کامل آن نیز در بحرانهای اخیر نتوانسته به هدف مدنظر برسد. به گفته او، فروش گسترده فیلترشکن پس از ۱۴۰۱ نمونه روشنی از شکست این رویکرد است. او اعلام کرد: «به جایی رسیدهایم که دیگر زور دولت به فیلترشکنفروشها نمیرسد.»
گفتههای وزیر ارتباطات به وضوح نشان میدهد که زیرساخت فیلترینگ در ایران از مرحله کارآمدی عبور کرده و به مرحله بیاثر شدن رسیده است؛ اما سیاستگذاری رسمی هنوز با این واقعیت همگام نشده است.
وایتلیست، اینترنت طبقاتی و شکست یک راهحل موقت
وزیر ارتباطات همچنین با اشاره به مخالفت این وزارتخانه با وایتلیست کردن اینترنت گفت:
در مرکز ملی فضای مجازی پیشنهاد وایتلیست به شکل جدی وجود داشت اما ما گفتیم این کار ممکن نیست.
به گفته او در نهایت دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز قانع شد که اینترنت وایتلیست راهحل نیست.
هاشمی همچنین از همراهی سایر وزرا خبر داد و گفت: «پس از سخنرانی من در دولت، وزرای علوم، صمت، گردشگری، راه و امور خارجه هم در دولت گفتند قطع اینترنت چه آسیبی به حوزههایشان زده است و رئیسجمهور هم پذیرفت که قطع ارتباطات معنا ندارد.»
خود دولت هم از قطع اینترنت زیان میبیند
به گفته وزیر ارتباطات، محدودیتهای اینترنتی آسیب مستقیمی به اقتصاد دولت و مشخصا وزارت ارتباطات و زیرمجموعههایش نیز وارد کرده است. او توضیح داد که شرکت ارتباطات زیرساخت برای پرداخت حقوق پرسنل خود و سایر هزینهها مجبور به قرض از وزارت ارتباطات شده و شرکت پست نیز با افت ۶۰ درصدی درآمد مواجه شده است.
لزوم تغییر فوری رویکرد به اینترنت
سخنان سید ستار هاشمی در این نشست، صریحترین اعلان یک وزیر ارتباطات در سالهای اخیر به شکست سیاست قطع اینترنت محسوب میشود. موضوعی که اگر به تغییر سیاست منجر نشود، بهگفته خود او، تنها نتیجهاش از دست رفتن کامل مدیریت اینترنت و فرسایش بیشتر اعتماد عمومی خواهد بود.
