دوشنبه، 29 فروردین 01 - 06:54

حذف شدن بسته‌های اینترنتی برخی اپراتورها و اصلاح تعرفه بعضی دیگر در روزهای اخیر حواشی مختلفی را به‌دنبال داشته است. طبیعتاً گران شدن اینترنت به مذاق مصرف‌کننده خوش نمی‌آید اما شرکت‌های ارائه‌دهنده می‌گویند اگر تعرفه‌ها اصلاح نشود، نه‌تنها توان توسعه شبکه را از دست خواهند داد بلکه در حفظ کیفیت نه‌چندان مطلوب فعلی نیز تردیدهایی به‌وجود می‌آید. چنانکه برخی از کارشناسان ارتباطات معتقدند ثابت ماندن تعرفه‌های ارتباطات طی سال‌های گذشته یکی از دلایل توسعه نیافتن شبکه زیرساخت اپراتورهای ارتباطی کشور بوده است که در صورت تداوم این وضعیت پیش‌بینی می‌شود که احتمالا سطح دسترسی شهروندان هم به لحاظ کیفیت و هم به لحاظ تعداد محدودتر خواهد شد و در نهایت این موضوع به زیان کاربران اینترنت در ایران خواهد بود. عباسی شاهکوه رئیس سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی نیز به صراحت اعلام کرده است: «اگر وضع با شرایط موجود ادامه پیدا کند پس از مدتی شبکه‌ای نخواهیم داشت و اگر هم داشته باشیم کیفیت نخواهد داشت.»

 مدت‌ها است اپراتورهای ثابت و همراه از نهادهای تصمیم‌گیر می‌خواهند در تعرفه خدمات ارتباطی، به‌ویژه تعرفه اینترنت اصلاح انجام شود. مجلس در قانون بودجه ۱۴۰۰ احتمالا با توجه به جنبه مردم‌پسند این تصمیم اجازه اصلاح تعرفه‌ها را به دولت نداد اما با عوض شدن دولت و روی کار آمدن تیم عیسی زارع‌پور در وزارت ارتباطات، صداهایی از لزوم اصلاح در تعرفه‌ها از سوی دولت نیز به‌گوش رسید. احتمال تغییر در تعرفه‌ها افزایش یافت چنانچه چندی پیش ایرانسل و همراه اول، برخی از بسته‌های حجیم و طولانی‌مدت خود را حذف کردند و تعدادی از اپراتورهای ثابت نیز طبق مصوبه ۲۶۶ رگولاتوری که سال ۹۶ تصویب شده، اجازه داشتند قیمت سرویس‌های خود را افزایش دهند و این کار را کردند.

اپراتورها می‌گویند ادامه دادن با تعرفه‌های فعلی ممکن نیست. آنها از افزایش هزینه‌های جاری و غیرجاری‌شان در طول سال‌های اخیر به‌عنوان عاملی یاد می‌کنند که حاشیه سود این صنعت را سال به سال کم کرده است و در مورد زوال صنعت ارتباطات با تداوم این شرایط هشدار می‌دهند.

مدیرعامل ایرانسل، بیژن عباسی آرند، اسفند ماه پارسال ب گفته بود توان سرمایه‌گذاری این اپراتور کم شده و ناچار به اصلاح تعرفه‌ها هستند. به‌گفته عباسی: «وقتی تعرفه‌ها تغییر نکرد و ارز هم به طور سرسام‌آوری افزایش پیدا کرد و در واقع کاهش ارزش پول ملی اتفاق افتاد، توان سرمایه‌گذاری ارزی اپراتورها کم شد. در ایرانسل حدود ۷۰ درصد درآمدمان روی دیتاست. الآن نرخ موثر هر گیگابیت اینترنت به ۲۵۰۰ تومان رسیده است. این تنها چیزی در کشور است که نسبت به گذشته ارزان‌تر شده است.»

معاون بازاریابی و فروش همراه اول، عباس لطفعلیان  اوضاع را در حال بحرانی شدن توصیف کرده بود. او دی ماه ۱۴۰۰ توضیح داده بود که هم‌اکنون حاشیه سود این اپراتور برای سرمایه‌گذاران خوب است اما کافی بودن درآمدهای فعلی برای سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت و توسعه شبکه در آینده مورد تردید است.

لطفعلیان در این رابطه اضافه کرده بود: «وقتی رشد قیمت‌ها و افزایش تعرفه‌ها هم‌راستا با نرخ تورم نیست طبیعی است که نرخ رشد سرویس‌دهنده‌ها نزولی می‌شود چون رشد درآمد اندک و در مقابل نرخ هزینه‌ها افزایشی است.»

او همچنین گفته بود: «ما معتقدیم تعرفه‌ها عادلانه نیست و به ضرر اپراتور است و با یک نگاه بلندمدت برای کاربر هم به‌صرفه نیست. در کوتاه‌مدت این‌طور به نظر می‌رسد که کاربر با قیمتی ارزان از خدمات استفاده می‌کند، اما اگر منطقی نگاه کنید می‌بینید که حتی برای کاربر هم در درازمدت منصفانه نیست.»

دبیر اتحادیه صادرکنندگان صنعت مخابرات، فریبرز نژاد دادگر هم در این رابطه از مجلس خواسته بود در راه اصلاح تعرفه‌ها مانع ایجاد نکند. او بیان کرده بود: «از نمایندگان مجلس انتظار داریم که موانعی در خصوص اجرایی شدن اصلاح تعرفه‌ها ایجاد نکنند و به جای تحمیل هزینه‌ها به بخش خصوصی و فعالان صنعت، سهم دولت را کاهش دهند و در واگذاری شبکه زیرساخت به اپراتورها تخفیف قائل شوند.»

در این شرایط سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به‌عنوان تنظیم‌گر این حوزه سعی می‌کند موضع همدلانه‌ای در رابطه با اپراتورها و متقاضیان اتخاذ کند. صادق عباسی شاهکوه، رئیس رگولاتوری، در گفت‌وگو با صداوسیما توضیح داد: «اپراتور بخش خصوصی است که از درآمدی که از خدماتش کسب می‌کند هم باید سرمایه‌گذاری و هم شبکه موجودش را حفظ کند و توسعه دهد و هم خدمات ارائه کند و هم سود سهامداران تأمین شود در غیر این صورت سهامداران از بازار خارج می‌شوند.»

او ادامه داد: «آنها تقاضا‌هایی داشتند مبنی بر اینکه با وضع موجود نمی‌توانند ادامه فعالیت دهند و مثلاً سال ۹۶ و ۹۷ اپراتور‌ها برای توسعه شبکه و افزایش کیفیت خدمات‌شان حدود یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری می‌کردند، اما در دو سه سال اخیر این مبلغ به ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار کاهش پیدا کرده است؛ یعنی هزینه توسعه شبکه یک سوم شده که این به دلیل افزایش قیمت دلار است چرا که درآمد‌های آنها ریالی است.»

شاهکوه اضافه کرد: «این توجیهات را برای ما آوردند برای اینکه بتوانند کیفیت شبکه را ارتقا دهند و البته ما تأکید کرده‌ایم که حداقل افزایش را داشته باشند و از اپراتور‌ها خواسته‌ایم این تغییرات را به مردم توضیح دهند.»

طبق گفته رئیس رگولاتوری: «اگر وضع با شرایط موجود ادامه پیدا کند پس از مدتی شبکه‌ای نخواهیم داشت و اگر هم داشته باشیم کیفیت نخواهد داشت.»

از سویی اپراتورها از شرایط نامساعدشان برای استمرار فعالیت می‌گویند و از جهتی دیگر با نظر به واکنش‌های مردم در شبکه‌های اجتماعی نسبت به گرانی اینترنت، به‌نظر نمی‌آید افکار عمومی آنطور که باید آماده اصلاح تعرفه‌ها باشند. با این اوصاف وزارت ارتباطات دولت سیزدهم و دیگر بازیگران حاضر در صنعت ارتباطات احتمال کار سختی برای اصلاح تعرفه‌های اینترنت پیش رو خواهند داشت.

logo-samandehi