چهارشنبه، 02 مهر 93 - 03:59

بازار کامپیوتر یکی از بازارهایی است که طی چند سال گذشته و به دنبال نوسانات نرخ ارز، با رکود و مشکلات بی‏شماری همراه شده است. در کنار این نوسانات ارزی، اتخاذ تصمیمات غیر کارشناسانه، به تعبیر فعالان بازار تیر خلاص دیگری را به بدنه این بازار شلیک کرده است.بازاری که به خاطر نیاز جامعه به محصولات کامپیوتری بیشترین متقاضیان را به سمت خود جذب می‏‌کرد حالا چند سالی‏‌است که با رکود و کاهش تقاضا روزگار می‌گذراند.

url

بسیاری از فعالان بازار پیش از آغاز سال ۹۳، این امید را داشتند که شاید آغاز سال جدید، شروعی دوباره و پررونق برای کسب‌ و کار آنها باشد اما سال ۹۳ نه‌ تنها برای فعالان بازار کامپیوتری با رونقی همراه نبود بلکه به باور بسیاری از آنها سال ۹۳ تاکنون بدترین روزها را برای آنها رقم زده است چرا که تقاضا نسبت به یک‏سال گذشته به شدت کاهش پیدا کرده است.

اما با تمام این شرایط آنها امید دارند که در نیمه دوم سال و با ثابت ماندن نرخ ارز و همچنین عدم اتخاذ تصمیمات غیرکارشناسانه این بازار پاییز پر رونقی را تجربه کند.

روز‏های گذشته

بازاری بی‏‌رونق همراه با افزایش مشکلات واردات، رشد هزینه‏‌های جانبی، ‏ رشد مداوم و غیرمنطقی قیمت‌‏ها و… تعریف فعالان بازار کامپیوتر از این بازار در سال ۹۲ بود. بسیاری از فعالان و کارشناسان بازار کامپیوتر پیش‏‌بینی می‏‌کردند با توجه به رفع حداقلی تحریم‏ کالاهای آی‏‌تی و برگزاری دور تازه مذاکرات هسته‏‌ای و نزدیک شدن این مذاکرات به نتیجه‏، سال ۹۳ بازار کامپیوتر دوران پررونقی را تجربه کند. اما آغاز سال ۹۳ نه تنها پیش‏‌بینی‏‌ها درست از آب در نیامد بلکه وضعیت بازار کامپیوتر دچار رخوتی شد که به باور فعالان این بازار طی چند سال گذشته بی‏‌سابقه بوده است.

قیمت بالای حواله‏‌های ارزی، ‏ تغییرات و رشد تعرفه‏ برخی کالاهای کامپیوتری، لغو یا اجرای طرح‌های گوناگون برای نظارت بر بازار، تصمیمات جدید مالیاتی، تغییر شرایط واردات به نفع گروهی خاص، ایجاد انحصار برای واردات برخی کالاهای کامپیوتری، کاهش موجودی کالا و در کنار همه این‌ها نوسان نرخ ارز طی یک ماه گذشته دست به دست هم داد‏ه‏اند تا ۶‏ماه گذشته برای فعالان بازار کامپیوتر روز‌های سختی را رقم بزند.

در کنار تمام این‌ها افزایش قاچاق، ورود کالاهای بی‏‌کیفیت و مرجوعی، کلاهبرداری و… نیز از جمله اتفاقاتی است که بازار کامپیوتر و خریداران را از ابتدای سال تاکنون با مشکل مواجه کرده است.

اگر سری به بازارهای کامپیوتر بزنید شاهد بی‏رونقی خواهید بود که به باور فروشندگان بازار طی چند سال گذشته سابقه نداشته است. شاید گروه زیادی در این بازار در رفت و آمد باشند اما اکثر آن‌ها به‌دلیل قیمت‏‌های بالا و غیر منطقی آنقدر سردرگم و مستاصل هستند که در آخر تصمیم می‌گیرند به جای خرید یک کالای جدید همان کالاهای کامپیوتری قدیمی را به دست تعمیر کاران بسپارند یا یک محصول دست دوم را برای استفاده انتخاب کنند.

بسیاری از فعالان بازار که انتظار داشتند حداقل با شروع فصل تابستان بازار کامپیوتر با رونق حداقلی همراه شود این بار نیز ناامید شدند چرا که تداوم نوسانات نرخ ارز و به دنبال آن امید خریداران برای به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‏‌ای سبب شد بسیاری از خریداران زمان خرید کالای کامپیوتری خود را به تعویق بیندازند.

سالی که بد شروع شد

به باور رضا حیدری، رئیس هیات‌مدیره مجتمع کامپیوتری پایتخت، سال ۹۳ تا این زمان بدترین سال برای کسب‌ و کارهای حوزه آی‏‌تی بوده است. به باور وی، رکود حاکم بر کل جامعه باعث شده تا تقاضا برای خرید کالاهای کامپیوتری با کاهش قابل توجهی روبه‌رو شود. همچنین از ابتدای سال بالا رفتن تعرفه واردات نوت‏‌بوک به‌دلیل یکسری تصمیمات غیرکارشناسانه از ۶ درصد به ۱۰ درصد رسید، باعث شد رکود بی‏‌سابقه‏‌ای در بازار خرید و فروش این کالای پر تقاضا حاکم شود.

به باور حیدری تصمیمات افزایش تعرفه برای کالاهای کامپیوتری در کشور در حالی رخ می‏‌دهد که بارها اعلام شده که اقلام حوزه آی‏تی بدون تعرفه گمرکی وارد کشور شود؛ مانند آن اتفاقی که در کشور مصر و دیگر کشورهای دنیا رخ می‏دهد.

وی در ادامه با اشاره به افزایش مشکلات واردکنندگان کالاهای کامپیوتری می‌گوید: «طی چند ماه اخیر با افزایش نرخ ارز روبه رو بوده‏‌ایم که همین افزایش، افزایش حقوق عوارض و حقوق دولت و در نهایت افزایش قیمت‏‌ کالاها را نیز به دنبال داشته است.

در چنین وضعیتی مردم در حالت سکون قرار گرفته و منتظر رسیدن به شرایط بهتر و قیمت‏های ارزان‏تر بوده‏‌اند. در نتیجه مجموع این اتفاقات دست به دست هم دادند تا در ۶ ماه گذشته بازار کامپیوتر روزهای خوبی نداشته باشد.»

این فعال حوزه کامپیوتری تنها روزنه امید رونق این بازار را افزایش تقاضا برای خرید کالایی مانند تبلت به‌دلیل حضور مدل‏‌های متنوع و قیمت‌های پایین عنوان می‌کند که این روزنه امید نیز به دنبال تصمیمات جدید مبنی بر خودداری گمرک از ترخیص تبلت‌های وارداتی برخی شرکت‌ها رو به خاموشی می‌رود.

حیدری در این خصوص می‏گوید: « با اصرار و تاکید برخی گروه‏‌های تولیدکننده یا واردکننده با اهداف مشخصی، تصمیمات نامناسبی اتخاذ شده و به مرحله اجرا در آمده که در کوتاه‌ مدت صدمات جدی به بازار وارد خواهد کرد.»

رئیس هیات‌ مدیره مجتمع کامپیوتری پایتخت، در ادامه می‏‌افزاید: «گروهی در حالی خود را نماینده رسمی یک شرکت کامپیوتری معرفی می‏‌کنند که هیچ خدمات باکیفیتی به کاربرانشان ارائه نمی‏‌کنند و تنها برای حفظ منافع شرکت خود مسوولان ذی‌ربط را با ارائه اطلاعات نادرست وادار به اتخاذ تصمیمات اشتباه می‌کنند. »
به باور وی این تصمیمات تنها باعث افزایش انحصار در بازار و در نهایت صدمه به خریداران و ملتهب شدن شرایط بازار کامپیوتر می‏شود.

در همین زمینه علیرضا پورنقشبند، ‏مدیرعامل شرکت کامپیوتری نقش نیز با تایید اینکه نیمه اول سال ۹۳ بدترین سال برای فعالان حوزه‌ای آی‏تی بوده است، می‌گوید: «در هیچ سالی با چنین رکودی در این بازار روبه‏‌رو نبوده‏‌ایم. حتی شرایط به‌گونه‏‌ای است که نمی‌توان ۶ ماه گذشته را با سال‏های گذشته نیز مقایسه کرد. به طوری که اگر تا سال‏های گذشته نمره ۷ یا ۸ را از نظر کیفیت بازار اعلام می‌کردیم برای سال جاری نمی‌توان نمره‏ای بیشتر از ۲ یا ۳ را در نظر گرفت.»

وی در ادامه با اشاره به تثبیت رکود خرید و فروش در بازار کامپیوتر طی ۶ ماه گذشته می‏افزاید: «یکی دیگر از عجیب‏‌ترین اتفاقات بازار کامپیوتر از ابتدای سال ۹۳ تاکنون تثبیت رکود است به طوری که اگر در سال‏‌های گذشته میزان رکود یک ماه یا ۲۰ روز طول عمر داشت و بعد از این زمان دوباره بازار جان می‏گرفت اما در نیمه اول سال ۹۳ بازار در تمام مدت در حالت رکود و رخوت بوده است.»

وی وجود چنین شرایطی را به مسائل کلان کشور و انتظار جامعه برای رخ دادن اتفاق بزرگ اقتصادی بعد از انجام مذاکرات هسته‏‌ای ارتباط می‌دهد و می‌گوید:« انتظار از به نتیجه رسیدن مذاکرات هسته‏‌ای باعث شده چه فروشنده و چه خریدار در بازار کامپیوتر نسبت به انجام هر تصمیمی دست نگه دارد. همچنین کاهش نقدینگی در بازار دلیل دیگری است که سبب شده طی چند ماه گذشته از سال ۹۳ فعالان بازار کامپیوتر روزهای بدی را سپری کنند.»

پورنقشبند بر این باور است که شرایط بازار درحالی‌که اتفاق‌های بدی در کشور رخ می‌دهد، روزهای پررونق‌تری را سپری می‏کند تا روزهایی که شرایط بهتر است و وعده به خوب شدن شرایط نیز داده می‏شود.

پیش‏‌بینی برای نیمه دوم سال

اکثر فعالان بازار با توجه به سپری شدن روزهای نه چندان خوب در بازار کامپیوتر چندان امیدی به رشد بازار خرید و فروش در نیمه دوم سال ۹۳ ندارند. پورنقشبند با اشاره به این موضوع که فعالیت در بازاری مانند کامپیوتر به شدت به مسائل سیاسی مربوط است و از آنجا که به نظر نمی‏‌رسد شرایط سیاسی کشور به این زودی‏‌ها دچار تحول شود، پیش‌بینی می‏کند که رکود بازار کامپیوتر به این زودی‏‌ها از بین نخواهد رفت.

وی پیشنهاد می‌کند که به جای صبر کردن و منتظر ماندن به تغییر شرایط سیاسی، فعالان بازار کامپیوتر باید با توجه به امکانات و توانایی‌‏هایی که دارند برخی مسائل را قبول کنند و یک تصمیم نهایی برای فعالیت در این بازار بگیرند.

در همین زمینه حیدری با اعلام اینکه انسان همیشه با امید زنده است، تاکید می‌کند که همه فعالان امیدوار هستند که شرایط بازار کامپیوتر با انجام برخی تصمیمات بهتر شود هرچند که او تصریح می‏کند با دریافت برخی سیگنال‏‌های منفی مانند تصمیمات اخیری که برای واردات کالاهای کامپیوتری نظیر تبلت گرفته شده بازار نمی‏تواند خود را از بهم‌ ریختگی و رخوت نجات دهد. او پیشنهاد می‌کند که به جای گرفتن تصمیمات انفرادی و غیر کارشناسی تمام نهادهای مربوط بخش کامپیوتر با یکدیگر تعامل داشته باشند.

او همچنین توصیه می‌کند، از آنجا که قیمت کالاهای کامپیوتری ارتباط مستقیمی با قیمت ارز دارد و از آنجا که به نظر نمی‏‌رسد قیمت ارز کاهش پیدا کند خریداران خرید‏های خود را انجام دهند و منتظر کاهش یا تغییر مثبتی در بازار نباشند.

دنیای اقتصاد- سونیتا سراب‌پور

logo-samandehi